Obair

Work

Stoirm air Drochaid a’ Bhroomielaw
Storm on the Broomielaw bridge

Tha Stoirm air Drochaid a’ Bhroomielaw, ag innse mu dheidhinn an t-seallaidh èibhinn ris na choinnich am bàrd Iain MacPhàidean (1850-1935) nuair a bha e a’ dol tarsainn Drochaid Iameuga air oidhche stoirmeil geamhraidh.  Tha a’ ghaoth ’s an t-uisge a’ dèanamh miastadh air na Gàidheil a tha a’ strì ri faighinn dhachaigh, a’ cur an stocainnean mun casan agus an adan a’ falbh leis a’ ghaoith.

Stoirm air Drochaid a’ Bhroomielaw, [‘Storm on the Broomielaw bridge’] recounts the comic sight which met the poet John MacFadyen (1850-1935), as he crossed the Jamaica Street bridge one stormy winter night. The wind and rain are playing havoc with the Gaels who are struggling to get home, sending their stockings to their ankles, and their hats tumbling along the muddle cobbles of the street.

Air feasgar Dòmhnach anns a’ gheamhradh—

’S gann gu ’n robh an turadh ann,

Thog mi orm sìos thun na drochaid,

Dh’ fheuch dé bu chor do ’n chuideachd ann,

Bha h-uile fear ’s a làmh ’n a aid’,

Mu ’n rachadh dheth a séideadh,

Bha cuid ’s na clousaichean ’n an cròlain,

’S mòran dhiubh mu ’n Station,

Am fasgadh ’n sud.

 

Bho bhruaich gu bruaich bha Cluaidh fo cisean,

’Tigh’n ’n a mill, ’s cha robh iad glan,

Shéid gaoth tuath le neart bha fuath’sach,

’S fadadh cruaidh ’s an àird an ear,

Bha ’n crog a bh’ air an t-simealair,

’N a chroimagan air cabhsair,

Bha cunnart dhòmhsa ’bhi ’n a measg,

’S gun fhios gu de thug ann mi,

Ach bha mi ’n sud.

 

Ciod e tha so a tighin a nall,

’S cha ’n ’eil iad mall a cur na réis,

Adaichean a falbh na ’n deann,

’Us daoine ceann-rùist’ as an déigh,

Chaidh sia no seachd dhiubh helter skelter,

Seachad orm ’us iad na ’n leum,

’S fear le cromag fhada challdainn,

’Se feuchainn teann ri ’cur an greum,

’S cha robh sin soirbh.

 

Sin fear eile, ’s e tha lùghar,

Faic a nunn ’s a nall e,

’S an uair a shaoileas e bhi aice,

Sud a mach ’n a deann i,

Gu ’m b’ fhasa cuir ri gudabochd,

Air feadh nan lub ’s nan alldan,

Ach ’s dìorasach a lean e cùrs’,

’Toirt smùid air post’ an lanntair,

’S gu ’n d’ rinn e cnead.

 

Ach co i sud a tha ’tigh’n thairis—

Thuirt Lachann gur h-i Bell bh’ ann,

’Us i gun stròic do dh’ alapaca,

Ach aisnean umbrella,

Chuir i bhoineid stigh fo ’n chleòca,

Gus a cumail tioram ann,

’S gu ’n robh a gruag a nunn ’s a nall,

A’ dol mu ’ceann ’n a ribeagan,

Le meud na stoirm.

 

Seall thu ’m fear ud air an t-sràid,

’S e gàireachdain ’s ri beadaradh,

An tubaisd, dh’ fhalbh dheth an ad àrd,

Troimh ’n Bhroomielaw ’n a leumanan,

Thug e roid a nunn g’ a ionnsaidh,

’S dùil aige nach b’ eagal dhith,

Ach ’s ann a thuit e anns a’ pholl,

An uair a chrom e ’bhreith oirre,

’S cha robh e glan.

 

Dh’ éirich e ’n sin ás a’ pholl,

’Us sheall e air a chrògan,

’S an ada dìreadh ris an stuaidh,

’Us clachan cruaidh g’ a stròiceadh,

’S beag nach do bhuail e chompanach,

A chionn gu ’n d’ rinn e gàire,

A nuas bha ’n ad’ ach ’s ann a thuit i,

Anns an lub air snàmh ann,

’S i dol mu ’n cuairt.

Am faic thu ’n té so tigh’n a nall,

O dhaoin’, nach seall sibh Seònaid,

Lìon an umbrella ’n ghaoith,

’S i g’ a slaodadh còmhl’ rithe,

Bha gartan dearg air a’ chois chlì,

Gu rìomhach ann an òrdugh,

’S bha stocaidh na cois dheis gun nì,

’S i shios am beul na bròige,

Na colaichean glas.

 

’N uair fhuair an umbrella làn,

’S e dol an àird bu deòin le,

’S i g’ a togail bhar an làir,

Mur fàilnicheadh a meòir-se,

Thionndaidh a mach an taobh ceàrr,

Nach ann tha ’n tàir aig Seònaid,

’S i air a slaodadh feadh na sràid,

A’ glaodhaich cà ’il thu Dhòmhnuill,

Nach tig thu ’n so?

 

Nach seall sibh Alasdair Iain Bhàin,

A nall, ’us Màiri còmhl’ ris,

Bha e’m a bheachd dol gu Strathbungo,

Tha e ’n trim gu seòladh,

Ach thàinig oiteag ghrad mu ’n cuairt,

Agus sguab i ’n ada dheth,

’Us dh’ fhàg e mhàldag mar a bha i,

’S e nunn an t-sràid ’n a shradaichean,

As déigh na h-aid.

 

Ach bha Tearlach anns a’ chlous,

A measg na bh’ ann ’s an’fhasgadh,

A’ gabhail beachd air na bha ’dol,

’S a faotainn spuirt air Alasdair,

Sgnoc e ’bhoineid nuas gu shùilean,

Sunndach, ’s amh a’ ghàir’ air,

Sud e nunn ’us e ’n a leum,

’Us chlink e féin ri Màiri,

’Us thàr iad as.

 

Nach faic sibh Flòraidh nall ’n a leum,

’Us bréid mu ’n bhoineid àluinn,

Tha ’n ribhin ùr aice fo ’n chlùt,

’Us iomadh ùr, ’s cha d’ fhàs iad,

Gu bheil an creutair fada muigh,

’Us tha i iuch ’n a brògan,

A laparan ’us i ’n a trotan,

’Us stocaidh do gach seòrsa,

Mu chaol a cas.

 

Cò tha sud a’ dol a nunn,

Tha Dùghall ’us e ceann-rùist’,

A sheachdaid putanaicht’ gu shùilean,

Giùig air agus greann air,

Falt a chinn ’s a’ ghaoth g’ a smùideadh,

A ghnùis ’s i ris na speuran,

’S an ad ùr ’s na chuir e ùigh,

Gu ’n d’ leag i ’cùrs’ air Venus,

’S cha tig i ás.

 

A leith’d do smùid cha seas a mhiùil ris,

Faic na brùidean truagha,

A’ cur an cinn am fasgadh ’chéile,

Mu ’n séidear dhiubh na cluasan,

An tramway làn ’s i air a pacadh,

Cha ’n fhaigh thu steach, mo thruaige.

’S cia mar ni iad sud a shlaodadh,

An aodan na gaoth tuatha,

Le leith’d do rannt.